Schrijven

Maak van je dialoog een moordkuil

In de vorige blog over dialogen (een samenvatting van meerdere blogs van Leonardo Pisano) ging het voornamelijk over het ‘Hoe en Waarop’. De manier waarop een personages spreekt, geeft hem of haar de eigenheid die ervoor zorgt dat het een realistisch personage wordt. De volgende stap is om na te gaan of ‘wat’ het personage zegt, iets toevoegt aan het karakter en uiteraard het verhaal.

Hart op de tong.

Dat is de beste eigenschap die een personage kan hebben. Nu hoeft ie niet gelijk het achterste puntje van de tong te laten zien, het gaat erop dat ‘wat’ hij/zij zegt weer iets toevoegt aan het verhaal. Hier is natuurlijk ook weer de manier ‘waarop’ van belang.

Emotie kleurt de dag.

En ook een dialoog. Zonder emotie ben je nergens, zelfs als het personages ‘emotieloos’ praat. Dat is makkelijker gezegd dan geschreven. Leonardo Pisano heeft zijn sporen  verdiend als het om dialogen schrijven gaat.  Ter gelegenheid van de dialoogschrijfwedstrijd Pennen met Mosterd die uitgeverij Ambilicious organiseert in samenwerking met Leonardo Pisano bespreekt Leonardo als gastblogger de meest voorkomende kritiekpunten en tekortkomingen, en tips en trucs om die te verhelpen in een serie van acht blogs. De blogs verschijnen bij toerbeurt op een andere schrijverssite. De vorige blog met als titel De personages zijn te lang van stof verscheen op de website van Samsbibliotheek. Hier volgt de zevende blog uit de serie (dit is dus een gevalletje copy/paste ;)).

De dialogen ontberen emotie

Dialogen dienen emotie te tonen door woordgebruik, intonatie en tempo, ondersteund door lichaamstaal. Mosterd voor de maaltijd 2.0 biedt een aantal aanknopingspunten om dit te bewerkstelligen. Emotie dient niet te worden ‘geregisseerd’ door bijwoorden of sturende bijvoeglijke naamwoorden. 

  • Mensen zijn geen robots die maar wat roepen. Ze bewegen parallel aan wat ze zeggen. Gebruik dat om emoties te laten zien, of juist te onderdrukken, zodat de personages als mensen van vlees en bloed overkomen en niet als papieren informatieverspreiders. Sprenkel de informatie en passant, achteloos en op een natuurlijke wijze. 
  • Laat de lezer de emoties van het personage tijdens dialogen voelen of concluderen, niet alleen door wat het personage zegt en de manier waarop het dat zegt, maar ook door wat het personage denkt en doet.
  • Besteed aandacht aan werkwoorden. Een werkwoord als ‘praten’ is bijvoorbeeld vrij neutraal. Maar er zijn veel ‘synoniemen’ die een andere connotatie hebben en daarmee een andere sfeer oproepen, zoals babbelen, kletsen, vertellen, zwetsen, de les lezen, discussiëren en ga zo maar door. Denk na over het verschil in gemoedstoestand van een personage dat opmerkt: “Hij blabberde maar door” versus “Hij vertelde het ene na het andere verhaal”, “Hij kletste uit zijn nek” of “Hij vond het nodig over elk woord te discussiëren”. 
  • Kies beschrijvende informatie zorgvuldig. Als je bijvoorbeeld een persoon beschrijft, suggereren de details die je kiest een bepaalde gemoedstoestand. Vergelijk: “Ze heeft volle lippen en hagelwitte tanden” versus “Tussen haar schots-en-scheve tanden zaten broodkruimels.” 
  • Vraag jezelf – met name tijdens herschrijven – na elke zin af: “Wat vindt mijn personage daarvan? Hoe voelt het zich?” Zorg ervoor dat je het antwoord helemaal doorleeft. De kernemoties zijn verlangen/hoop (iets willen) en angst/bezorgdheid (iets vermijden).

Heb je na het lezen  van deze blog, en de vorige (het overzicht vind je hier) doe dan mee met Pennen met Mosterd! Voor reglement, prijzen en overige details over de wedstrijd: zie www.ambilicious.nl/pennenmetmosterd. Volg Leonardo’s blogs om je dialogen nóg beter te maken. De laatste blog van Leonardo, De dialoog zweeft, zal verschijnen in week 41 op http://www.schrijflantaarn.nl/ Op deze site staat ook een interview met Leonardo en Inanna van den Berg van uitgeverij Ambilicious.

Als je twijfels of vragen hebt, post ze dan in de reacties dan sluis ik ze door naar Leonardo Pisano.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *